U krijgt door uw werkgever een beëindigingsovereenkomst (vaak ook wel vaststellingsovereenkomst of ‘vso’ genoemd) aangeboden. Misschien komt dat uit het niets, of heeft uw werkgever dit van tevoren al met u besproken. Een vso staat vaak vol met juridische abracadabra. Het is dan ook verstandig een vso te laten nakijken door iemand met verstand van zaken. In voorbereiding daarop hieronder alvast een lijst met punten waar u in ieder geval op moet letten.
Eerst dit nog even
Een vso is een overeenkomst waarin afspraken worden gemaakt over de beëindiging van een dienstverband. Als u een vso ondertekent, is sprake van een beëindiging met wederzijds goedvinden. U bent nooit verplicht om een vso te tekenen. Als u van plan bent de vso te ondertekenen, is het van belang dat u op bepaalde punten extra goed let en zo nodig juridische hulp inschakelt.
10 punten om op te letten
- Ziekte
Onderteken de vso niet als u ziek bent en verwacht dat op de einddatum van uw dienstverband nog te zijn. Als u namelijk uit dienst gaat terwijl u arbeidsongeschikt bent, bent u verwijtbaar werkloos geworden. Dat heeft als gevolg dat u geen recht meer heeft op een Ziektewetuitkering.
- WW-rechten
Een vso kan een gevaar zijn voor uw recht op een WW-uitkering. De manier waarop afspraken in de vso worden geformuleerd lijkt op juridisch geneuzel, maar het kan echt het verschil maken. Om uw WW-rechten te behouden is het daarom in ieder geval van belang dat de volgende punten in de vso zijn opgenomen:
- dat het initiatief van de vso bij de werkgever ligt;
- dat de reden voor beëindiging neutraal wordt geformuleerd (meestal een verschil van inzicht);
- dat er geen dringende reden aan het ontslag ten grondslag ligt; en
- dat de werknemer geen verwijt kan worden gemaakt.
Daarnaast is het belangrijk dat bij de einddatum de wettelijke opzegtermijn in acht wordt genomen. De vso moet er niet voor zorgen dat uw arbeidsovereenkomst eerder eindigt dan dat de opzegtermijn is verstreken. U heeft namelijk pas recht op een WW-uitkering vanaf het moment dat de wettelijke opzegtermijn is doorlopen. Neemt u die niet in acht, dan heeft u tijdens het deel van de opzegtermijn dat u niet in acht neemt geen recht op loon van uw (ex-)werkgever en ook niet op een WW-uitkering.
Voorbeeld: U heeft een wettelijke opzegtermijn van twee maanden. U ondertekent de vso op 23 september. De einddatum van uw arbeidsovereenkomst moet dan niet eerder liggen dan op 1 december van dat jaar (de laatste dag van het dienstverband is dan 30 november). U heeft namelijk een opzegtermijn die over de maanden oktober en november loopt. Pas vanaf 1 december kunt u in aanmerking komen voor een WW-uitkering.
- Vergoeding
Als u een vso sluit, heeft u wettelijk gezien geen recht op een transitievergoeding. Het is daarentegen wel gebruikelijk om in een vso een beëindigingsvergoeding af te spreken die qua hoogte minimaal gelijk is aan de wettelijke transitievergoeding.
Daarbij blijken werkgevers geen rekenwonders: er worden regelmatig fouten gemaakt bij het berekenen van de wettelijke transitievergoeding. Als u alleen de wettelijke transitievergoeding aangeboden krijgt en u daarmee akkoord wilt gaan, is het dus verstandig om deze vergoeding na te rekenen of te laten narekenen. Ook gebeurt het vaak dat een hogere vergoeding wordt uitonderhandeld dan de wettelijke transitievergoeding, bijvoorbeeld als sprake is van een gebrekkig ontslagdossier. Het kan dus lonen de cijfers en omstandigheden tegen het licht te houden.
- Eindafrekening
Als de arbeidsovereenkomst wordt beëindigd vindt er een eindafrekening plaats. Deze eindafrekening vindt meestal plaats binnen een maand na de einddatum. U krijgt op dat moment van uw werkgever alle bedragen uitgekeerd waar u nog recht op heeft. Denk daarbij aan niet-opgenomen vakantiedagen, vakantiegeld, openstaand salaris of de beëindigingsvergoeding. Ook hier is het verstandig te kijken of de data en getallen kloppen.
- Vrijstelling van werk
In een vso worden vaak ook afspraken gemaakt over de periode tussen het ondertekenen van de vso en de einddatum. Zo wordt bijvoorbeeld regelmatig afgesproken dat de werknemer vrijgesteld is van werk tot de einddatum. Dat betekent dat de werknemer gedurende deze periode geen werkzaamheden hoeft te verrichten maar het loon wel krijgt uitbetaald. U heeft dan bijvoorbeeld de mogelijkheid om gedurende deze periode een nieuw baan te zoeken, waardoor een eventueel beroep op een WW-uitkering niet nodig is. Soms eist een werkgever dat de nog openstaande vakantiedagen worden weggestreept tegen een vrijstelling van werk. Mocht u daarmee akkoord willen gaan, is het in elk geval verstandig om te kijken of u niet meer vakantiedagen heeft dan het aantal dagen dat u nog wordt vrijgesteld.
- Postcontractuele bedingen
In een arbeidsovereenkomst kunnen postcontractuele bedingen worden overeengekomen. Dat zijn afspraken in de arbeidsovereenkomst die de bedoeling hebben ook na het einde van de arbeidsovereenkomst nog te gelden. Denk aan een geheimhoudingsbeding, een concurrentiebeding of een relatiebeding. Een concurrentiebeding dat blijft gelden kan u bijvoorbeeld belemmeren in het vinden van een nieuwe baan. Voor dit soort bedingen is van belang te checken wat daarover in de vso is afgesproken. Blijven deze bedingen van toepassing, of verliest een deel daarvan hun kracht? En wat gebeurt er met de eventuele boetes die op overtreding van de bedingen waren gesteld? Als in de aangeboden vso staat dat de bedingen van kracht blijven, kan het de moeite lonen hierover te onderhandelen. Een concurrentiebeding dat blijft gelden kan u bijvoorbeeld belemmeren in het vinden van een nieuwe baan.
- Getuigschrift en referenties
Het is gebruikelijk in een vso op te nemen dat de werkgever een positief getuigschrift en een positieve referentie verstrekt. Dit kan het vinden van een nieuwe baan vergemakkelijken. Mocht dit niet in uw vso zijn opgenomen maar zou u dit wel graag ontvangen, dan kunt u de werkgever vragen dit alsnog op te nemen in de vso.
- Juridische bijstand
Als u een vso gaat ondertekenen is het belangrijk dat u de inhoud daarvan goed begrijpt. Werkgevers stellen vaak een budget ter beschikking aan de werknemer om juridische hulp in te schakelen. Met dit budget kan de werknemer de vso laten controleren door een expert. Is dit budget niet aangeboden door uw werkgever? Ga hier dan over in gesprek. Het is namelijk gebruikelijker dan u wellicht denkt.
- Bedenktijd
Na het ondertekenen van de vso heeft u veertien dagen bedenktijd. Dit betekent dat u binnen veertien dagen na het ondertekenen van de vso het recht heeft om zonder opgaaf van redenen de vaststellingsovereenkomst te ontbinden. Dat u recht heeft op deze bedenktijd moet zijn opgenomen in de vso. Staat dit niet in uw vso? Dan bedraagt de bedenktijd 21 dagen.
Mocht u gebruik maken van de bedenktijd en binnen zes maanden weer een vso ondertekenen, dan geldt de bedenktijd niet opnieuw, tenzij dit is opgenomen in de vso.
- Finale kwijting
Een vso eindigt meestal met het finale kwijtingsbeding. Met dit artikel verlenen partijen elkaar finale kwijting. Dat houdt in dat de partijen na ondertekening over en weer niets meer van elkaar te vorderen hebben naast de afspraken die zij hebben gemaakt in de vso. Het is daarom van belang dat u goed nagaat of u nog iets op de werkgever te vorderen heeft. Na het ondertekenen van de vso met een finale kwijtingsbeding (en het verstrijken van de bedenktermijn) is het namelijk in principe niet meer mogelijk om iets van uw ex-werkgever te vorderen. Dat is alleen anders in hele bijzondere gevallen.
Ter afsluiting
Het is cruciaal om een vso goed door te nemen voordat u uw handtekening zet. Details kunnen namelijk een groot verschil maken. Heeft u een vso aangeboden gekregen en zoekt u hulp bij het controleren van deze vso? Neem dan gerust contact op met een van onze arbeidsrechtadvocaten.
